Hoe je iets zegt, is minstens zo belangrijk als wat je zegt.
Vorige week schreef ik over socratisch overleg. Heb je er al eens mee geoefend? Zelf blijf ik het fascinerend vinden hoeveel communicatie eigenlijk over jezelf gaat. Wat je hoort, hoe iets bij je binnenkomt — het is allemaal gekleurd door je eigen ervaringen en aannames. Zelfonderzoek levert vaak meer op dan je denkt.
En dan komt er ineens een gedachte op: ligt dan alles bij jezelf? Als je die lijn doortrekt, zou je bijna zeggen dat je alleen nog maar feedback aan jezelf hoeft te geven. 😉
Maar stel nou dat ‘socratisch feedback geven’ bestaat? Feedback waarbij je niet de ander corrigeert, maar samen onderzoekt. Ik geloof sterk in feedback geven vanuit jezelf. Bijvoorbeeld: “Wat jij zegt, komt bij mij zo binnen…” En dan meteen die checkvraag: “Klopt dat met wat jij bedoelde?”
Of je nu feedback geeft vanuit reflectie, of met een andere intentie — niets zeggen is ook geen optie.
Op de werkvloer kunnen kleine spanningen groot worden als we ze laten sudderen. We zijn vaak huiverig om feedback te geven. Bang dat het verkeerd valt. Dat de ander zich aangevallen voelt. Of dat we het zelf niet goed onder woorden brengen.
Dus houden we onze mond. Tot het escaleert. Of zich vastzet in irritatie.
Het kan anders. Feedback hoeft geen confrontatie te zijn. Het is een uitnodiging tot contact. Tot afstemming. Tot samenwerking.
En misschien zit daar opnieuw die link met Socrates: niet overtuigen, maar onderzoeken.
Naast intentie gaat het om toon, timing en taal.
- Toon: Spreek vanuit jezelf. Niet: “Jij doet altijd…” maar: “Ik merk dat ik…”
- Timing: Kies een moment waarop er ruimte is voor een echt gesprek.
- Taal: Gebruik concrete voorbeelden in plaats van vage oordelen.
Een mooi handvat is de 4G-methode:
- Gebeurtenis – wat gebeurde er precies?
- Gevoel – wat deed dat met jou?
- Gevolg – wat is het effect daarvan op jou of het werk?
- Gewenst gedrag – wat zou je liever willen?
Bijvoorbeeld: “Tijdens het overleg gisteren viel je me meerdere keren in de rede (gebeurtenis). Ik voelde me daardoor een beetje overruled (gevoel). Daardoor ben ik gaan twijfelen of mijn input nog wel welkom is (gevolg). Ik zou het fijn vinden als we elkaar wat meer laten uitspreken (gewenst gedrag).”
Kijk ook naar je timing. Een opmerking in de wandelgang is iets anders dan een open gesprek aan tafel. En vergeet niet: feedback ontvangen is minstens zo belangrijk als feedback geven. Dat vraagt oefening, openheid — en soms even slikken.
Feedback is geen aanval. Het is een uitnodiging tot dialoog.
En als je in die dialoog ook je eigen gedrag en gedachten bespreekbaar durft te maken? Dán ontstaat er echte kracht.
Hoe we het gesprek voeren, maakt het verschil.
